Harita Mühendisliği Nedir?
Yeryüzünün tamamının ya da bir bölümünün konumsal olarak ölçülmesi, elde edilen verilerin değerlendirilerek harita ve plan biçiminde sunulması ile konuma bağlı her türlü bilginin üretilmesi, depolanması ve yönetilmesi konularıyla ilgilenen bir mühendislik dalıdır. Bir başka ifadeyle, arazideki doğal ve yapay unsurların konumsal özelliklerini belirleyen, bu bilgileri farklı ölçeklerde haritalara, planlara ve coğrafi veri tabanlarına aktararak mühendislik projelerine, kamu hizmetlerine ve bilimsel çalışmalara altlık sağlayan mühendislik dalıdır.
Bir Harita Mühendisinin Görevleri:
Harita mühendisinin başlıca görevleri arasında yeryüzünün ölçülerek harita ve plan biçiminde ifade edilmesi, kadastro ve mülkiyet işlemlerinin yürütülmesi, karayolu, demiryolu, köprü, baraj ve tünel gibi mühendislik yapılarının ölçme ve aplikasyon çalışmaları yer almaktadır. Bunun yanı sıra fotogrametri ve uzaktan algılama yöntemleriyle hava ve uydu görüntülerinden bilgi üretilmesi, GNSS, insansız hava araçları ve lazer tarama sistemleriyle konumsal veri toplanması ve coğrafi bilgi sistemleri aracılığıyla mekansal verinin çözümlenerek sunulması da bu meslek alanının kapsamındadır.
Ölçme tekniklerindeki ve konumsal bilgi teknolojilerindeki gelişmelerin izlenerek uygun biçimde yorumlanması ve bilimsel çalışmalara katkı sağlanması da Harita Mühendisliği bölümlerinin görevleri arasındadır.
Harita Mühendisliği’nin bir diğer temel amacı, planlama, mülkiyet, savunma ve altyapı alanlarında faaliyet gösteren kamu kurumları ile özel sektörün gereksinim duyduğu teknik elemanları ölçme bilgisi ve mekansal bilgi teknolojileri konusunda mühendislik bakış açısıyla yetiştirmektir.
Harita Mühendisliği Anabilim Dalları
Fotogrametri: Fotogrametri, cisimlerden yayılan ışınların ve elektromanyetik enerjinin kayıt ve ölçümü yoluyla bu cisimler hakkında güvenilir bilgi elde edilmesini sağlayan bilim ve teknoloji dalıdır.
Uzaktan algılama: Cisimlerle fiziksel temas kurmaksızın yeryüzü hakkında güvenilir bilgi edinilmesini konu edinir.
Jeodezi: Yerin şeklini, büyüklüğünü, yerçekimi alanını ve bunların zaman içindeki değişimini inceleyen bilim dalıdır. Koordinat sistemleri, yerkabuğu ve kutup hareketleri, konum belirleme ve dünyanın dönüşü gibi konular bu alanın kapsamındadır.
Kamu Ölçmeleri: Kadastro, imar, kamulaştırma, taşınmaz değerlemesi, arazi toplulaştırması ve kentsel dönüşüm başta olmak üzere taşınmaza ilişkin mülkiyet meselelerini teknik, hukuki ve sosyal yönleriyle ele alan bilim dalıdır.
Kartoğrafya: Coğrafi bilginin grafik, kabartma ya da sayısal biçimde sunulmasını, iletimini ve kullanımını konu edinen bilim dalıdır.
Ölçme Tekniği: Yeryüzündeki noktaların üç boyutlu koordinatları ile aralarındaki uzaklık ve açıların yüksek doğrulukla belirlenmesini konu edinen bilim dalıdır.
Harita Mühendisliği İş İmkanları
Harita mühendisleri hem kamu kurumlarında hem de özel sektörde istihdam edilmektedir. Özel sektörde harita mühendislik büroları, inşaat şirketleri, baraj, köprü ve raylı sistem projelerini yürüten firmalar, coğrafi bilgi teknolojileri alanında faaliyet gösteren kuruluşlar, gayrimenkul yatırım ortaklıkları, emlak ve madencilik sektörü ile elektrik ve doğal gaz dağıtım şirketleri mesleğin başlıca istihdam alanları arasındadır. Harita mühendisleri yurt dışında yürütülen büyük ölçekli inşaat projelerinde de görev almaktadır.
Harita mühendislerinin kamuda görev aldığı başlıca kurumlar arasında Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü, Karayolları Genel Müdürlüğü, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü, İller Bankası Genel Müdürlüğü, Tarım ve Orman Bakanlığı, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, Kültür ve Turizm Bakanlığı, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Toplu Konut İdaresi Başkanlığı, İl Afet ve Acil Durum Müdürlükleri, İl Özel İdareleri ve belediyeler yer almaktadır.
ASÜ Harita Mühendisliği Hakkında
Aksaray Üniversitesi Mühendislik Fakültesi bünyesinde yer alan Harita Mühendisliği Bölümü, 1992 yılında Niğde Üniversitesine bağlı olarak kurulmuş, 2006 yılında Aksaray Üniversitesinin kuruluşuyla birlikte Aksaray Üniversitesine bağlanmıştır. Bölümümüz eğitim-öğretim faaliyetlerine 2008 yılında ilk lisans öğrencilerini alarak başlamış ve ilk mezunlarını 2012 yılında vermiştir. Lisansüstü düzeyde Harita Mühendisliği Anabilim Dalı ile Jeodezi ve Coğrafi Bilgi Sistemleri (JCBS) Anabilim Dalı kapsamında tezli yüksek lisans ve doktora eğitimi verilmektedir. Bölümde 3 Profesör, 3 Doçent, 3 Doktor Öğretim Üyesi ve 1 Araştırma Görevlisi Dr. olmak üzere toplam 10 öğretim elemanı görev yapmaktadır. Bölüm başkanlığı görevini Prof. Dr. H. Murat Yılmaz yürütmekte olup bölüm başkan yardımcılığı görevlerini Doç. Dr. Aydan Yaman ve Dr. Öğr. Üyesi Cemil Gezgin yürütmektedir. Bölümümüz araştırma ve eğitim faaliyetlerini Aksaray Üniversitesi kampüsünde bulunan Mühendislik Fakültesi binasında sürdürmektedir.
